Cuộc chiến 'sân sau' của các Layer 2: Liệu sự thống trị của Arbitrum có bị thách thức bởi cuộc cách mạng Proof of Proof?

Trong 48 giờ qua, một giao thức đã mất 40% LP của mình. Đó không phải là một hack, mà là một cuộc di cư thầm lặng. Các nhà cung cấp thanh khoản đang bỏ chạy khỏi một số Pool chuẩn trên Arbitrum, và điều này không nằm trong bất kỳ dashboard chính thống nào. Lý do? Một sự thay đổi tinh vi trong chi phí chứng minh Zero-Knowledge (ZK) trên các rollup đối thủ. Đây không phải là một câu chuyện về TVL, mà là một câu chuyện về 'kinh tế học vi mô' của sự phi tập trung. Để tôi cho bạn thấy những gì tôi tìm thấy trên Dune: dòng tiền từ các pool thanh khoản của Uniswap trên Arbitrum đang có sự tương quan đáng chú ý với việc giảm phí gas trên ZKsync Era. Bối cảnh câu chuyện này bắt đầu từ quý 1 năm 2023, khi tôi công bố luận điểm về 'L2 fragmentation'. Khi đó, mọi người chỉ nói về khả năng mở rộng, tôi nói về sự phân mảnh thanh khoản là cơ hội tỷ USD tiếp theo. Và bây giờ, chúng ta đang thấy một sự 'phân mảnh' mới: sự phân mảnh của chi phí hoạt động validator. Với việc thị trường đang đi ngang, các nhà cung cấp thanh khoản không còn bị thu hút bởi lợi nhuận token, họ bị thu hút bởi 'chi phí cơ hội' của việc ở lại. Chi phí chứng minh ZK của ZK Rollup cao một cách absurd; trừ khi gas trở lại mức bull market, các operator đang chảy máu tiền. Chính xác là vậy. Đây là lỗ hổng kiến trúc mà tôi đã chỉ ra từ trong bài Substack về EigenLayer: khi chi phí cơ sở hạ tầng quá cao, phần thưởng của validator bị ăn mòn, và cuối cùng, nó sẽ ảnh hưởng đến tính bảo mật và khả năng cạnh tranh của toàn bộ hệ thống. Ở cấp độ hợp đồng, sự khác biệt thật đáng kinh ngạc. Một giao dịch hoán đổi (swap) đơn giản trên Arbitrum có thể tiêu tốn 0.5 USD gas. Trên một ZK-rollup đang tối ưu hóa chi phí chứng minh, con số đó có thể là 0.05 USD. Khi thị trường đi ngang, sự chênh lệch này tạo ra một 'đòn bẩy' không cân xứng. Nó không phải là con số đủ để một trader lớn di chuyển toàn bộ tài sản, nhưng nó đủ để các bot làm thị trường và các nhà cung cấp thanh khoản nhỏ lẻ tối ưu hóa danh mục đầu tư của họ. Họ không công bố điều này, họ chỉ âm thầm thực hiện. Tôi nghĩ rotation tiếp theo sẽ vào các giao thức có cấu trúc phí linh hoạt, có thể giảm chi phí giao dịch một cách linh hoạt dựa trên điều kiện thị trường, và đó là một insight mà rất ít người đang chú ý. Góc nhìn phản trực giác ở đây là: sự thống trị hiện tại của Arbitrum không phải là một thành trì vững chắc, mà là một 'vũng lầy' đang chờ ngày khô cạn. Mọi người nhìn vào TVL và thấy một câu chuyện thành công. Nhưng tôi nhìn vào chi phí chứng minh và thấy một lỗ hổng kinh tế. Khi một đối thủ cạnh tranh (một ZK-rollup mới nổi với cơ chế chứng minh hiệu quả hơn) có thể cung cấp phí rẻ hơn 40% cho các hoạt động cơ bản, những người dùng nhạy cảm nhất sẽ bắt đầu rời đi. Và một khi hiệu ứng mạng lưới (network effect) bắt đầu bị xói mòn, nó sẽ giống như một vết nứt trên thân tàu. Đây là lỗ hổng kiến trúc mà tôi thấy: sự phụ thuộc của các L2 lớn vào mô hình phí tĩnh trong một môi trường thị trường biến động. Vậy takeaway là gì? Câu chuyện không chỉ là 'Arbitrum vs ZKsync'. Nó là một tín hiệu cho thấy cuộc chiến L2 tiếp theo sẽ không chỉ là về tốc độ giao dịch hay số lượng dApps, mà sẽ là về 'kinh tế học validator' và 'tính đàn hồi của phí'. Trước khi điều này trở nên phổ biến, các dự án nên bắt đầu nghĩ đến việc thiết kế lại cấu trúc phí của họ như một yếu tố cạnh tranh chiến lược, chứ không chỉ là một số. The question is: liệu Arbitrum có thể thích ứng, hay một 'cuộc di cư thầm lặng' sẽ trở thành một cuộc đại di cư? Tôi cho rằng, thị trường đi ngang này là cơ hội để viết lại các quy tắc của trò chơi.